Göbek 17 (17 açmalı) okey kuralları ve puan hesaplama
Güncellendi:
Göbek 17, 101 okeyin klasik okey kadar taşla oynanan, daha hızlı ve daha sert cezalı bir çeşididir. Perlerini masaya açar, taş işler, elini ilk bitirmeye çalışırsın; puanlar ceza puanıdır ve oyun sonunda en az cezası olan kazanır. Bu rehberde Boombala'daki göbek 17 kurallarını ve puan hesaplamayı örneklerle anlatıyoruz. Oyun bazı yerlerde 17 açmalı okey, 17'li okey ya da göbek okey diye de anılır.
Taşlar ve dağıtım
106 taşlık okey takımı kullanılır; gösterge ve okey klasik okeydeki gibidir. Herkese 14 taş dağıtılır, dağıtanın sağındaki oyuncu 15 taş alır ve çekmeden bir taş atarak başlar. Sıra sağa döner: desteden çek ya da soldakinin attığı taşı al, sonra bir taş at.
Göbek ne demek? 51 ile açmak
Üçlü bir perin göbeği ortadaki taşıdır: 4-5-6'nın göbeği 5, kırmızı-siyah-mavi 11'in göbeği 11'dir. Üçlü bir perin toplamı her zaman göbeğinin üç katıdır. Açtığın perlerin göbekleri 17 edince toplamları 51 olur; oyunun adı buradan gelir.
- Perlerle açmak: Masaya koyduğun perlerin sayıları toplamı en az 51 olmalı.
- Çiftten açmak: En az 4 çift açmak. Çiftten açan sonraki turlarda da yalnız çift açabilir.
Örnek açılış
Siyah 5-6-7 (göbek 6, toplam 18) ve kırmızı-siyah-mavi 11 grubu (göbek 11, toplam 33): göbekler 6 + 11 = 17, toplam 18 + 33 = 51. Bu perlerle açabilirsin. Siyah 1-2-3 ile kırmızı-mavi-sarı-siyah 11 ise 6 + 44 = 50 eder ve açmaya yetmez.
Arttırmalı açılış
Göbek 17 arttırmalı oynanır: el içinde biri açtıysa sonra açacak olan en yüksek açıştan en az 1 fazlasıyla açmalıdır. Bora 63 ile açtıysa sıradaki oyuncu en az 64 gerekir. Çiftte de öyledir: biri 4 çiftle açtıysa sonraki 5 çift, ondan sonraki 6 çift açar.
Açtıktan sonra: per açmak ve taş işlemek
- Açtıktan sonra istediğin kadar yeni per açabilirsin (51 şartı aranmaz).
- Masadaki bir serinin başına ya da sonuna, ya da 3'lü bir gruba eksik renkteki taşı ekleyebilirsin.
- Dikkat: Başka bir oyuncunun perine taş işlersen, perin sahibi işlenen taşın 10 katı ceza yazar. Bu, rakibe ceza yazdırmanın da bir yoludur.
- Her zaman atacak bir taşın kalmalıdır: son taşını yere attığında elin biter.
Yandan taş almak
Solundaki oyuncunun attığı taşı alabilirsin, ama onu aynı tur masaya koymalısın: açmadıysan onunla açarak, açtıysan bir pere işleyerek ya da yeni perde kullanarak. Taşı yandan aldığın anda, onu atan oyuncu taşın 10 katı ceza yazar: 13 aldıysan 130, 7 aldıysan 70. Kullanamazsan taşı geri bırakırsın; masa kuran açtıysa 500 ceza yazarsın.
Ceza puanı hesaplama
| Durum | Yazılan puan |
|---|---|
| Eli bitiren | −1000 |
| Hiç açamayan | 1000 |
| Açmış oyuncu | Elinde kalan taşların toplamı (okey 500 sayılır) |
| Çiftten açmış oyuncu | Elinde kalan taşların toplamı × 2 |
Okeyle bitmek, kimse açmadan (ya da elden, bütün taşları tek açışta indirip) bitmek ve çiftten bitmek herkesin cezasını ayrı ayrı ikiye katlar: okeyle biten −2000, kimse açmadan okeyle biten −4000, çiftten kimse açmadan okeyle biten −8000 yazar; açamayan ve açanlar da aynı katla yazar.
Oyun içi cezalar
- Okey atmak: 500 ceza.
- İşlek taş atmak (masadaki bir pere işlenebilecek taşı yere atmak): 500 ceza.
- Yandan aldığı taşı geri bırakmak: cezasız (masa ayarında açılırsa 500).
- Attığın taş yandan alınırsa: taşın 10 katı.
- Perine başkası taş işlerse: taşın 10 katı (eşlide eşin işlerse cezasız).
- Çiftten açanın çiftlerine başkası çift işlerse: işlenen taşların toplamının iki katı (eşi işlerse cezasız).
Örnek el
Ayşe elini bitirdi: −1000. Mehmet açmıştı, elinde 3 ve 9 kaldı, ama Ayşe onun perine bir 12 işlemişti: 12 + 120 = 132. Can açamadı ve attığı 13'ü Deniz yandan almıştı: 1000 + 130 = 1130. Deniz çiftten açmıştı, elinde 5 kaldı: 5 × 2 = 10. Ayşe okeyle bitirseydi Can 2000 + 130, Deniz 20 yazardı.
Deste biterse kimse bitirmemiş olur: herkes elindekine göre yazar, açamayan yine 1000 yazar.
Göbek 17 ipuçları
- Taş atmadan önce sağındakini düşün: işine yarayacak bir 13 atarsan 130 yazarsın.
- Perini masaya açtıktan sonra rakiplerin ona taş işleyebilir; uçları açık uzun seriler daha çok ceza yedirebilir.
- Arttırmalı olduğu için erken açmak avantajlıdır: geç kalırsan baraj 60'ları geçebilir.
- Açamamak 1000 cezadır; 14 taşla açmak 101'den kolaydır, fırsatı kaçırma.